Menu nawigacji stron

NATURALNIE & ŚWIADOMIE

Slow food

Slow food

Czy grozi nam ,,kulturowo-gastronomiczne ludobójstwo”? Kilka słów o początkach Slow Food International – organizacji broniącej ,,prawa do smaku” i związanej z ,,powolnym” stylem życia.

 

Od 1989 r.  działalność Stowarzyszenia Slow Food przyczynia się do ochrony bioróżnorodności, m.in. wspierając rolników uprawiających lokalne odmiany warzyw i owoców. Logo w kształcie ślimaka stało się szeroko rozpoznawalne nie tylko w gastronomiczno-restauratorskim światku, a nowe oddziały SF powstają w kolejnych krajach, propagując idee poszanowania tego, co dała natura oraz kultura (a konkretnie: tradycyjne kultury kulinarne), a więc przekazywanych z pokolenia na pokolenie sposobów uprawy, hodowli i wytwarzania żywności. Tak, tak, przepisy prababci to slow food w czystej postaci! 😉

 

Od ARCI do Slow Food

Inicjatorem całego przedsięwzięcia był 61-letni dziś Carlo Petrini, zaangażowany w działalność włoskiej lewicy, członek ARCI (kulturalnej agendy Włoskiej Partii Komunistycznej). Po studiach zaczął  interesować się gastronomią, co nie wpisywało się  w tradycyjny, autorytarny i surowy dyskurs włoskich komunistów. Konserwatywni przedstawiciele lewicy we Włoszech postrzegali wówczas dobre, wyszukane jedzenie jako jeden z ,,siedmiu grzechów głównych kapitalizmu”, natomiast młodzi aktywiści – w tym Petrini – uważali, że to co osobiste (w tym – czas wolny, sztuka, jedzenie i jakość życia jako takiego), jest również polityczne, a więc powinno stać się przedmiotem troski i publicznej dyskusji. Petrini znalazł popleczników i w 1981 r. założył stowarzyszenie skupiające miłośników win ,,Barolo”. Było ono zalążkiem ARCIgola – organizacji powstałej w połowie lat osiemdziesiątych, która stała się zwiastunem Slow Food, akcentując znaczenie gastronomicznej wiedzy oraz przyjemności stołu, w tym tych związanych z lokalnymi, zanikającymi specjałami kulinarnymi.

 

Co zagraża przyrodzie i tradycyjnej kuchni?

W międzyczasie w całej zachodniej części globu rozwijało się rolnictwo przemysłowe, a we Włoszech pojawiły się supermarkety i bary fast food. Według Petriniego, wpływały one na środowisko w sposób negatywny, powodując: nowe choroby, zanieczyszczenia i zagrożenie wymarciem wielu ras i gatunków. Petrini stwierdził również, że związany z globalizacją przemysł spożywczy  wytwarza produkty całkowicie sztuczne, nie przypominające żadnego dostępnego naturalnie jedzenia (np. słodkie batoniki czy nuggets z kurczaka), i w ten sposób niszczy smakową wrażliwość konsumenta.

Zwiększa się dysproporcje między państwami Północy i Południa oraz między mieszkańcami miast i wsi, a przeciętny konsument nie wie, w jaki sposób powstaje to, co spożywa. Tradycyjna wiedza dotycząca wytwarzania żywności jest traktowana z pogardą i często okazuje się sprzeczna z odgórnymi regulacjami prawnymi w kwestii wymogów sanitarnych i higienicznych. Co więcej, oparta na niej produkcja nie jest konkurencyjna wobec tańszych wyrobów przemysłu spożywczego. Wszystkie te zjawiska powodują, że wiele kultur kulinarnych ginie, gdyż ich przedstawiciele, zmuszeni koniecznością rynkową, porzucają dawne metody. W tym kontekście Petrini używa nawet tak mocnego określenia, jak ,,kulturowo-gastronomiczne ludobójstwo”.

 

Lata 80’ – narodziny SF

Te ekonomiczno-ekologiczne oraz kulturowe czynniki, na równi z politycznymi sympatiami Petriniego i jego zwolenników, stały się impulsem do protestu przeciw obecności sieci McDonald’s we Włoszech, który w dość spektakularny sposób wyznaczył początek funkcjonowania idei slow food. W 1986 r. w Rzymie, na zabytkowym Placu Hiszpańskim członkowie Arcigola zorganizowali demonstrację, aby wyrazić swoje niezadowolenie z faktu otwarcia tu baru McDonald’s.

Przy okazji tego wydarzenia pierwszy raz użyto terminu slow foodbędącego przeciwieństwem fast food, czyli taniego, szybkiego, zestandaryzowanego jedzenia, dostępnego w sieciowych barach. Już w następnym roku opublikowany został Manifest Slow Food autorstwa Folco Portinariego, wyznaczający kierunek działania na najbliższe lata i zwiastujący nowy styl życia – slow life. Manifest ukazał się najpierw w magazynie ,,La Gola” oraz ,,Gambero Rosso” (suplement lewicowej gazety ,,Il Manifesto”, poświęcony winom), a następnie, w skróconej wersji, został przetłumaczony na kilka języków i rozpowszechniony poza granicami Włoch.

W Paryżu, w dniach 8-10 listopada 1989 roku odbyło się inauguracyjne spotkanie 250 delegatów z 15 krajów (m.in. z Włoch, Francji, Niemiec, USA, Brazylii, Japonii), na którym podpisano Manifest. W tym momencie Międzynarodowe Stowarzyszenie Slow Food, z Petrinim jako prezesem, oficjalnie rozpoczęło działalność.

 

oprac. : A. Siewicz


 

O autorze

Storeko

Strona www: http://storeko.pl